U evropsko građanstvo daleko pre države
Desetak hiljada ljudi, pretežno iz Vojvodine, uspelo je do sada da rezerviše termin za predaju dokumenata u konzulatima Mađarske, ne bi li se domogli državljanstva našeg severnog suseda. U Subotici su svi termini popunjeni čak do kraja maja, dok u Beogradu ima slobodnih mesta i za mart.
Procenjeno je da će dvojno državljanstvo tražiti oko 80.000 Mađara (i ne samo Mađara). Mađarska Vlada je odlučila da je za sticanje njenog državljanstva potrebno imati dokaz da je neko od predaka živeo na teritoriji Mađarske do 1921. godine i u vreme Drugog svetskog rata, te da podnosilac molbe tečno govori mađarski. Tako postavljena pravila, bez prebivališta u Mađarskoj, obezbeđenog materijalnog pokrića, kao i polaganja ispita za državljanstvo, značajno je doprinelo talasu zahteva.
Dvojno državljanstvo ne znači pravo glasa, a oni koji ga dobiju neće imati ni zdravstveno ni socijalno osiguranje u Mađarskoj. Ipak, po rečima funkcionera Saveza vojvođanskih Mađara Balinta Pastora, razlog za takav odziv leži u činjenici da građani Srbije mađarskog porekla imaju posebno emotivan odnos prema matičnoj državi.
– Benefiti odluke naših sugrađana da dobiju dvojno državljanstvo zavise od onoga šta oni sami žele – kaže Pastor. – Na seriji tribina na kojima sam učestvovao u Vojvodini, shvatio sam da se radi o razlozima emotivne prirode. Mađari u Vojvodini jednostavno žele da imaju državljanstvo svoje matične države kao dokaz pripadništva narodu. S druge strane, ne treba zaboraviti ni to da mađarski pasoš donosi neke praktične benefite, koji su manji otkako je Srbija na „beloj šengen listi„. Ipak, s mađarskim pasošem danas može bez viza da se ode u SAD ili Kanadu, Veliku Britaniju, koje su još nedostupne vlasnicima srpskog pasoša.
Po njegovim rečima, mađarsko državljanstvo ne znači da ljudi postaju samo građani Mađarske već i Evropske unije, što ima dosta praktičnih efekata.
Pastor kaže da se još nije prijavio za dobijanje državljanstva Republike Mađarske, ali smatra da je sasvim prirodno da građani koji pripadaju mađarskoj nacionalnoj zajednici zatraže matični pasoš.
– S druge strane, naglašavam da, po tom zakonu koji je donela Mađarska, svaki građanin Srbije može da zatraži njihovo državljanstvo ukoliko ispunjava ona dva uslova, bez obzira na to da li je etnički Mađar ili pripadnik bilo kojeg drugog naroda koji živi u Vojvodini – istakao je Pastor.
Kako stvari trenutno stoje, u konzulatu Mađarske u Subotici dnevno se primi oko 70 zahteva za državljanstvo. Dvojno državljanstvo donosi neke prednosti. Oni koji ga steknu, moći će u Mađarskoj kupovati kuće i stanove, automobile...
Mlađa populacija računa na stipendije za više škole i fakultete, ali pre svega mogućnost zapošljavanja u Mađarskoj ili u bilo kojoj drugoj državi Evropske unije.
Subotica je, inače, specifičan grad u Vojvodini. U ovom gradu Mađari čine otprilike trećinu populacije, ali poslednji podaci kažu da je više od 60 odsto Subotičana posetilo Istorijski arhiv grada ne bi li se domoglo dokaza da su im preci rođeni u Austrougarskoj.
Oni koji nisu smatrali da je učenje jezika svojih komšija, u ovom slučaju mađarskog, gubljenje vremena, imaju sve šanse da se nađu u EU daleko daleko pre svojih sunarodnika.
P. KLAIĆ
