Zaostavština naših predaka nas obavezuje
Dan sećanja na Araču obeležen je ekumenskom službom i svečanim programom
U organizaciji Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine i Fondacije za razvoj naselja „Torontaltorda” iz Torde, kod Arače ponovo se okupilo dosta posetilaca u nedelju uveče, gde je postojanje ovog istorijskog spomen-mesta obeleženo ekumenskom službom i svečanim programom. Ekumensku službu su služili vlč. Jožef Melar, katolički paroh iz Novog Bečeja, Laslo Harangozo, reformatski biskup, Aron Dolinski, luteranski pastor i Martin Kosa, luteranski pomoćnik paroha. Nakon službe, Arpad Fremond, predsednik Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine, održao je svečani govor.
– U proteklih dvadeset pet godina, Arača se vratila tamo gde je oduvek pripadala: u srce vojvođanskih Mađara. Ona više nije samo ruševina usred banatske ravnice, već jedan od najznačajnijih simbola naše zajednice, naveo je predsednik. Dodao je da je Arača za nas zaostavština naših predaka i duhovno sidro koje nas podseća odakle smo došli i gde pripadamo. Predsednik nacionalnog saveta dotakao se i aktuelne situacije vojvođanskih Mađara. Kako je rekao: decenijama se suočavamo sa ozbiljnim demografskim izazovima, broj pripadnika naše zajednice se svake godine smanjuje za po nekoliko hiljada ljudi.
– Ali, važna je i druga strana stvarnosti. Prema podacima Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine, broj mađarskih prvaka nije značajno opao već 6-7 godina. To ukazuje da se masovna emigracija koju je ranije doživela naša zajednica značajno smanjila, zahvaljujući snažnom zastupanju interesa i snažnoj nacionalnoj politici. Mi, koji smo ovde ostali i želimo da ostanemo ovde, imamo zajedničku odgovornost da sačuvamo našu rodnu zemlju za našu decu kao mesto gde je dobro biti pripadnik mađarske zajednice, gde vredi osnovati porodicu, raditi, stvarati i planirati budućnost, naglasio je Arpad Fremond, koji se u svom govoru dotakao i predstojećih izbora.
– Protekle decenije su dokazale da samo saradnjom, jakim institucijama i zajedničkom voljom možemo sačuvati naše obrazovanje, kulturu, maternji jezik i javno informisanje, rekao je. Na kraju svog govora, ohrabrio je prisutne da Araču učine ne samo mestom sećanja, već i vodiljom zajednice.
– Gradimo našu budućnost sa istom odlučnošću sa kojom su naši preci nekada gradili ovu veličanstvenu crkvu, zaključio je predsednik nacionalnog saveta.
Dr Balint Pastor, predsednik Saveza vojvođanskih Mađara, istakao je: Arača je simbol mađarske zajednice u Vojvodini.
– Simbolizuje izdržljivost, neuništivost. Iako je načet vekovima i olujama, simbolizuje našu veru, našu pripadnost i činjenicu da smo kod kuće u svojoj rodnoj zemlji, naveo je predsednik SVM-a.
Ruševine crkve nazvane po naselju Arača, koju narod naziva kao pustatemplom (crkva iz ravnice), nalaze se u nenaseljenoj ravnici područja omeđenog Novim Bečejom, Novim Miloševom i Bašaidom. Crkva Arača i kamen Arače su dva ključna elementa umetničko-istorijskog nasleđa nekadašnje Mađarske. Kamen crkve je otisak vajarskih trendova perioda oko 1100. godine, a zgrada je nasleđe arhitekture 13. veka: ostaci trobrodne, troapsidne manastirske crkve, kasnije dopunjene istočnim tornjem. Sadašnji izgled oblikovan je konzervatorskim i rekonstrukcijskim radovima izvedenim tokom 20. veka, tokom kojih je severni red stubova potpuno zamenjen, a južni red delimično. Takozvani kamen Arače pronađen je u manastirskom dvorištu 1896. godine. Ova kamena ploča je fragment grobnice izgrađene oko 1100. godine, sa figuralnom i trakastom dekoracijom na gornjem delu i bočnim stranama. Janoš Dobai, predsednik Fondacije za razvoj naselja „Torontaltorda” iz Tordi, naglasio je da je jedna od najvažnijih misija dana obeležavanja sećanja, koji je pokrenut pre dvadeset pet godina, vraćanje dostojnog mesta Arači u svesti javnosti. Kako je rekao, ovaj istorijski lokalitet je važno mesto hodočašća za vojvođanske Mađare, koje vredi posetiti ne samo poslednje nedelje u julu, već bilo kog dana u godini.
Na svečanosti su prisustvovali predstavnik Ambasade Mađarske u Beogradu, rukovodstvo i zvaničnici Saveza vojvođanskih Mađara, čelnici i članovi Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine, predstavnici pokrajinske vlade i ustanova i organizacija vojvođanskih Mađara. Hor „Schola Cantorum” iz Bečeja je nastupio na ovom događaju, dok je program Udruženja za očuvanje srednjovekovne tradicije „Sveti Longin” iz Sente evocirao atmosferu srednjeg veka.
KÁBÉ
