Obeležavanje stogodišnjice Beogradske nadbiskupije: Među zvanicama patrijarh Porfirije i državni vrh

Centralna proslava 100 godina od osnivanja Beogradske nadbiskupije počela je večeras u katedrali Uznesanja blažene device Marije, a misu će služiti kardinal Pjetro Parolin, državni sekretar Svete Stolice, njen drugi čovek po uticaju.

Među prisutnima su patrijarh Srpske pravoslavne crkve Porfirije, predsednik Srbije Aleksandar Vučić, premijer Miloš Vučević, ministri Maja Popović i Nemanja Starović, predsednik Saveza vojvođanskih Mađara Balint Pastor i više ambasadora u Srbiji.

Kako je ranije najavljeno, „na svečanosti će osim visokih dužnosnika i predstavnika Katoličke crkve, biti i visoki predstavnici Srpske pravoslavne Crkve, Evangeličke crkve, Islamske zajednice, kao i vrh državne i gradske vlasti te diplomatski i vojno-diplomatski predstavnici“.

Beogradska nadbiskupija podsetila je da je Konkordat između Svete Stolice i Kraljevine Srbije potpisan u Rimu 24. juna 1914. i jednoglasno ratifikovan u Narodnoj skupštini Srbije u Nišu 8. avgusta te godine, kao i da je već u svojim prvim članovima predviđao osnivanje Beogradske nadbiskupije.

Podsećajući na prilike kada je zaključen, Beogradska nadbiskupija je ukazala da Austro-Ugarska nije gledala blagonaklono na konkordatsko rešenje, jer nije želela da izgubi svoj status zaštitnika rimokatoličke vere.

Međutim, kako je navedeno, „potreba da se odredi položaj Katoličke Crkve u Srbiji bila je u interesu i Svete stolice i Kraljevine Srbije“, uz konstataciju da su ti interesi s obe strane bili „koliko crkvenog toliko i političkog karaktera.

Prvi svetski rat zaustavio je primenu potpisanog konkordata, pa je beogradska nadbiskupija osnovana posle jedne decenije. Za prvog beogradskog nadbiskupa imenovan je Ivan Rafael Rodić, tada apostolski administrator za Banat.

Nakon njega Beogradsku nadbiskupiju vodili su Josip Ujčić, Gabrijel Bukatko, Alojzije Turk, a u vreme raspada Jugoslavije Franc Perko, od 1986 do 2001, zatim Stanislav Hočevar – do pre dve godine kada ga je nasledio sadašnji nadbiskup Ladislav Nemet.

Uvod u obeležavanje veka od njenog osnivanja predstavljalo je okupljanje visokih rimokatoličkih predstavnika, letos u Beogradu, na planiranoj sednici Saveta biskupskih konferencija Evrope pod nazivom „Hodočasnici nade. Za sinodalnu i misionarsku Crkvu“.

Sremska biskupija najavila je da će kardinal Parolin sutradan, nakon boravka u Beogradu, biti u Sremskim Karlovcima na obeležavanju 325. godišnjice od Karlovačkog mira, važnog, kako je saopštila, za istoriju cele Evrope „jer su njegovim zaključivanjem zaustavljena turska osvajanja“.

Kako se navodi u istorijsko-diplomatskim zapisima učesnici pregovora, Sveta liga i Otomansko carstvo, ulazili su u isto vreme u prostoriju i sedali za okrugli sto da bi se uvažili kao ravnopravni.

Predviđen je program u dva dela. Parolin će se sresti sa vernicima, u crkvi Gospe Snježne, na Petrovaradinu, zatim je svečanost u kapeli Gospe od mira, u Sremskim Karlovicima, uz učešće visokih državnih i verskih zvaničnika.

Iz Sremske biskupije su poručili da je ovaj skup zajednička poruka mira predstavnika različitih država i verskih zajednica, tokom kojeg će svi zajedno zasaditi mlado stablo masline, kao drevnog simbola mira ispred kapele Gospe od mira.

U najavama iz Beogradske nadbiskupije obeležavanja stote godišnjice od osnivanja, postojala je njena želja da svečanosti prisustvuje i papa Franja, ili da će, ako se to ne realizuje, u njegovo ime doći kardinal Parolin.

Nadbiskup Nemet je konstatovao tada, u intervjuu za Politiku, da je predsednik Srbije Aleksandar Vučić „apsolutno otvoren“ za eventualni dolazak pape Franje, kao i da patrijarh Porfirije lično nema ništa protiv toga, ali da će o tome, kako mu je rekao poglavar Srpske pravoslavne crkve, raspravljati Sabor SPC.

3. jun 2025.

07,30 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Napindító” (na mađarskom jeziku, uživo)

16,00 - Subotica - Sednica Saveta Gradske organizacije SVM u Subotici

4. jun 2025.

16,00 - Bački Vinogradi - Svečanost povodom Dana mađarskog nacionalnog jedinstva

5. jun 2025.

09,00 - Budimpešta - Plenarna sednica Foruma mađarskih poslanika Karpatskog basena

17. jun 2025.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

12,00 - Subotica - Sastanak sa autorima knjige povodom 30 godina od osnivanja SVM-a

23. jun 2025.

09,45 - Subotica - Snimanje emisije „Híradó Plusz” na TV Pannon (na mađarskom jeziku; na programu nakon vesti u 17,30 i 20,00 časova)

16,00 - Hajdukovo - Sednica Predsedništva i Saveta SVM-a

25. jun 2025.

10,00 - Subotica - Gostovanje u Podcast emisiji „Het nap plus” nedeljnika Het nap

26. jun 2025.

12,00 - Subotica - Sastanak sa koordinatorima izrade nove verzije Strategije SVM-a za regionalni i ekonomski razvoj vojvođanskih mađarskih zajednica

27. jun 2025.

09,00 - Novi Sad - Učešće na Forumu evropskih manjinskih regiona u organizaciji FUEN-a i SVM-a

10,15 - Novi Sad - Sastanak sa poslanikom Demokratskog saveza Mađara u Rumuniji u Evropskom parlamentu, predsednikom FUEN-a, Lorantom Vince

30. jun 2025.

09,00 - Bačka Topola - Sastanak sa zamenikom ministra spoljnih poslova i spoljne trgovine Mađarske Leventeom Mađarom

09,30 - Bačka Topola - Svečana predaja, projekat od posebnog značaja u oblasti privrede, EM Kommerce d.o.o. 

12,00 - Beograd - Svečana predaja, projekat od posebnog značaja velikog obima u oblasti privrede, DLC d.o.o.

12,40 - 13,00 - Beograd - Izjave za predstavnike medija

13,20 - Beograd - Polaganje venaca kod spomen ploče Janošu Hunjadiju (Sibinjanin Janko) na Kalemegdanu

1. jul 2025.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

2. jul 2025.

11,00 - Subotica - Intervju za emisiju „Magyar Hangok“ mađarskom nacionalnom radiju Hír FM - snimanje (na mađarskom jeziku, emitovaće se u subotu, 12.07.2025.)

3. jul 2025.

10,00 - Mali Iđoš - Svečano otvaranje XXII Vojvođanskog otvorenog univerziteta omladinske organizacije „VIFÓ“ i panel diskusija

4. jul 2025.

11,00 - Subotica - Sednica Upravnog odbora Fondacije „Pásztor István”

11,30 - Subotica - Konferencija za novinare Fondacije „Pásztor István”

19,00 - Kanjiža - Kanjiža Fest – Razgovor sa Lajošem Foro na temu „Iza javnog života“

5. jul 2025.

15,30 - Šatoraljaujhej (Mađarska) - Otvoreni univerzitet „Rakoci“, Sloboda, Zajednica, Akcija – kamp za mlade zainteresovanih za javni život, učešće u razgovoru „Program nacionalne obnove, Jačanje nacionalne zastupljenosti u regionu Karpatskog basena

10. jul 2025.

10,00 - Kikinda - Obilazak zgrade KUD „Eđšeg“ sa šefom Ureda predsednika Vlade Mađarske, Janošem Nađem

12,00 - Temerin - Obilazak radova na zgradi Doma zanatlija sa šefom Ureda predsednika Vlade Mađarske, Janošem Nađem

11. jul 2025.

13,00 - Subotica - Sastanak sa potpredsednikom Parlamenta Mađarske, Šandorom Ležakom

17,00 - Palić - Letnji festival „Nyárhangoló”, učešće sa potpredsednikom Parlamenta Mađarske, Šandorom Ležakom na panel diskusiji „Gde su dospele mađarske zajednice u državama regiona Karpatskog basena nakon promene sistema?”

15. jul 2025.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

18. jul 2025.

16,00 - Palić - Sastanak sa predsednikom Srpske napredne stranke, Milošem Vučevićem

20. jul 2025.

12,00 - Hajdukovo - IX Festival „Roža Šandor“

23. jul 2025.

10,00 - Subotica - Gostovanje u Podcast emisiji „Het nap plus” nedeljnika Het nap

25. jul 2025.

08,30 - Baile Tusnad, Transilvanija, Rumunija - 34. Otvoreni univerzitet i studentski kamp Balvanjoš, predavanje na okruglom stolu o položaju vojvođanskih Mađara

12,30 - Baile Tusnad, Transilvanija, Rumunija - Učešće na radnom ručku predsednika Vlade Mađarske, Viktora Orbana

26. jul 2025.

09,30 - Baile Tusnad, Transilvanija, Rumunija - 34. Otvoreni univerzitet i studentski kamp Balvanjoš, obraćanje predsednika Vlade Mađarske, Viktora Orbana

27. jul 2025.

18,00 - Obeležavanje Spomen-dana crkve Arača

28. jul 2025.

16,00 - Hajdukovo - Sednica Predsedništva i Saveta SVM-a

29. jul 2025.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

10,30 - Kanjiža - Sastanak sa Silardom Nemetom, poslanikom u Parlamentu Mađarske, potpredsednikom Fidesa, predsednikom Rvačkog saveza Mađarske

30. jul 2025.

09,30 - Subotica - Intervju za dnevni list „Mađar So” na mađarskom jeziku (objaviće se u vikend broju u subotu, 2. avgusta)

16. avgust 2025.

16,00 - Subotica - Sastanak sa ministrom građevinarstva i saobraćaja, poslanikom u Parlamentu Mađarske, Janošem Lazarom

17,00 - Subotica - Svečana misa u katedrali Svete Terezije 

19,30 - Palić - Centralna svečanost Saveza vojvođanskih Mađara povodom nacionalnog praznika, obeležavanja Dana kralja Svetog Ištvana

19. avgust 2025.

11,00 - Subotica - Sednica Upravnog odbora Fondacije „Pásztor István”

20. avgust 2025.

18,00 - Novi Sad - Svečani program Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine povodom obeležavanja nacionalnog praznika, Dana kralja Svetog Ištvana

22. avgust 2025.

10,00 - Subotica - Gostovanje u Podcast emisiji „Het nap plus” nedeljnika Het nap

25. avgust 2025.

11,00 - Budimpešta - Svečano uručenje nagrade „Zoltan Kaloš“ za izuzetan doprinos prosperitetu mađarskih zajednica u dijaspori

26. avgust 2025.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

12,30 - Subotica - Sastanak sa Jožefom Mađarom, ambasadorom Mađarske u Srbiji

27. avgust 2025.

09,15 - Subotica - Intervju za dnevni list Politika

1. septembar 2025.

10,00 - Subotica - Svečana sednica Skupštine grada povodom Dana grada 

16,00 - Hajdukovo - Sednica Predsedništva i Saveta SVM-a