Otkrivena spomen ploča Beli Garaiju u Subotici

Na adresi Korzo 11 gde je nekada stanovao, danas je u Subotici otkrivena spomen ploča Beli Garaiju, teatrologu i reditelju, dobitniku Sterijine nagrade, rođenom na današnji dan pre 125 godina.

Datum: 14. februar 2022. Izvor: Pannon RTV

Bela Garai rođen je 1897. godine u Subotici, gde se upoznao sa svetom pozorišta, i gde je započeo svoju profesionalnu karijeru koju je nastavio na prostoru današnje Mađarske. Kući se vratio 1924. godine kako bi ponovo organizovao dramsku grupu u „Nepkeru” gde je igrao i režirao. Od 1945. godine bio je jedan od osnivača ansambla Narodnog pozorišta, tu glumi i režira. I nakon odlaska u penziju ostao je aktivni učesnik i stvaralac kulturnog života Subotice.

Život i profesionalna karijera Bele Garaija u velikoj meri vezuje se za njegov rodni grad Suboticu. Decenijama je živeo u kući na adresi Korzo 11, te je otuda na fasadu ove kuće i postavljena spomen ploča u njegovu čast.

Otkrivanju spomen ploče prisustvo je i njegov praunuk Čaba Godanji, koji je sačuvao živu uspomenu na Belu Garaija.

„Stanovali smo u blizini i stalno smo se posećivali. Uvek je govorio o mađarskom jeziku, očuvanju mađarskog jezika, o lepom mađarskom govoru, o pozorištu, i jedinstvo porodice mu je bilo najvažnije.”

Delatnost Bele Garaija u društvu i pozorištu oživeo je Tamaš Olah, teatrolog.

„Prema jednoj staroj pozorišnoj poslovici glumac uči do 20-te do 30-te godine, od 30 do 50 pokazuje ljubav, a posle 50-te se priseća. Ovim rečima počinje svoju obimnu biografiju jedna od najznačajnijih i najsvestranijih ličnosti mađarskog glumišta, Bela Garai koji je u jednoj osobi bio i glumac, reditelj, direktor pozorišta, pisac istorije pozorišta i organizator, svedok i onaj koji je oblikovao formiranje istorije mađarskog pozorišta 20. veka u Vojvodini.”

Dr Balint Pastor, predsednik Skupštine grada između ostalog govorio je i o tome da se Subotica i do sada trudila, a to će nastaviti i u budućnosti, da postavi dostojna obeležja velikim sugrađanima, i pored spomen ploča i spomenika došlo je vreme i da ulice dobiju nazive naših velikih predaka.

„Spomenik ima Karolj Biro, spomen ploče Lajoš Vermeš, Tibor Sekelj. Od danas je ima i Bela Garai. Mnogima još dugujemo i nastojaćemo da ispunimo ovaj dug. I na taj način da ćemo obnoviti kuću Karolja Biroa, i tako da ćemo i ulicu nazvati po njemu” rekao je dr Balint Pastor, predsednik Skupštine grada Subotice (SVM).

Sada otkrivena spomen ploča prva je stanica u nizu odavanja počasti Centra za obrazovanje, istraživanje i kulturu vojvođanskih Mađara, Fondacije „Sekereš Laslo” i Kulturnog saveza vojvođanskih Mađara.

„Ako ne poznajemo svoju prošlost, ako ne znamo da zagrabimo iz nje, onda će veoma teško biti generacijama koje ovde odrastaju da pokažemo kako da se hiljadama niti vezuju za grad, za rodno tlo, za nacionalne vrednosti” rekao je Aron Šutuš, predsednik Kulturnog saveza vojvođanskih Mađara.

Kao deo kulture sećanja biće održani i razgovori na otvorenom u neobaveznoj atmosferi, ali i stručni okrugli stolovi o radu Bele Garaija. Šta je ono iz njegove zaostavštine što je potrebno preneti u današnju glumačku igru u Subotici?

„Odnosi, proporcionalnost, unutrašnja estetika je ono što trebe ponovo da da naučimo od Bele Garaija, treba to da pozajmimo kako bi u jedinstvu i u međusobnom miru različiti pravci jedini pored drugih postojali u pozorišnom i kulturnom životu” rekla je Ildiko Lovaš, koordinator u Centru za obrazovanje, istraživanje i kulturu vojvođanskih Mađara.

Svečanosti otkrivanja spomen ploče osim predstavnika porodice i pozorišnog života, prisustvovao je i Stevan Bakić, gradonačelnik Subotice, Ištvan Pastor, predsednik Skupštine Vojvodine i predsednik SVM-a, kao i Jene Hajnal predsednik Mađarskog nacionalnog saveta.

Prev Next

16. decembar 2025.

07,30 - Subotica - Gostovanje u emisiji "Napindító" na Subotičkom mađarskom radiju (na mađarskom jeziku; uživo)

10,30 - Senta - Sastanak sa državnim sekretarom za nacionalnu politiku u Vladi Mađarske, Lerincem Načom

11,00 - Senta - Obeležavanje 20. rođendana Zavoda za kulturu vojvođanskih Mađara

17. decembar 2025.

10,00 - Beograd - Sednica Narodne skupštine

19. decembar 2025.

09,00 - Subotica - Snimanje intervjua za emisiju „Magyar Hangok“ mađarskom nacionalnom radiju Hír FM (na mađarskom jeziku; emitovanje u subotu u 8 časova)

20. decembar 2025.

11,00 - Segedin - Učešće na najvećem skupu Digitalnih građanskih krugova u 2025.-oj godini

22. decembar 2025.

11,00 - Sajan - Svečano uručenje poklona za decu u organizaciji Saveza „Rakoci“ i NSMNM

14,00 - Subotica - Intervju za dnevni list "Mađar So“ (objaviće se u prazničnom izdanju, 24.-og decembra)

16,00 - Hajdukovo - Sednica Predsedništva i Saveta SVM-a

23. decembar 2025.

08,15 - Subotica - Sednica Upravnog odbora Fondacije „Pásztor István”

11,00 - Beograd - Sednica Narodne skupštine

12,50 - Beograd - Dan za glasanje (IV sednica Jesenjeg redovnog zasedanja)

29. decembar 2025.

10,00 - Subotica - Gostovanje u Podcast emisiji „Het nap plus” nedeljnika Het nap

12,00 - Subotica - Intervju za Mađarsku nacionalnu agenciju MTI

17,00 - Bačka Topola - Forum predsednika mesnih, opštinskih, okružnih odbora i drugih funkcionera SVM-a

30. decembar 2025.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

10. januar 2026.

13,00 - Budimpešta - Kongres Fidesa

13. januar 2026.

08,00 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Mozaik” (na mađarskom jeziku, uživo)

10,00 - Subotica - Snimanje intervjua za program emisije M1 „Karpatski basen” (na programu 18. januara)

14. januar 2026.

10,00 - Beograd - Sednica Narodne skupštine (VI vanredna sednica)

14,00 - Beograd - Intervju za dnevni list "Magyar Nemzet"

16. januar 2026.

17,00 - Kanjiža - Učešće na javnoj raspravi o nacrtu II Strategije regionalnog i ekonomskog razvoja

19. januar 2026.

13,00 - Subotica - Snimanje političke emisije "Közügyek" na TV Pannon (na mađarskom jeziku; na programu danas u 18 časova)

20. januar 2026.

18,00 - Nosa - Učešće u diskusiji gde se predstavlja životna priča Elvire Janoši, bivše ultramaratonke

21. januar 2026.

10,00 - Subotica - Sastanak sa rukovodstvom Biskupijske klasične gimnazije „Paulinum”

12,00 - Subotica - Sastanak sa Žoltom Bunfordom, poverenikom predsednika Vlade Mađarske, Viktora Orbana

18,00 - Subotica - Koncert Zoltana Mage u Sinagogi

22. januar 2026.

10,00 - Beograd - Sednica Narodne skupštine

18,00 - Bačka Topola - Projekcija filma „Mađarsko venčanje“

23. januar 2026.

11,00 - Dunajska Streda (Slovačka) - Učešće na konferenciji „Kolektivna krivica koja živi sa nama“, posvećenoj primeni Benešovih dekreta

16,00 - Senta - Centralna vojvođanska svečanost obeležavanja Dana mađarske kulture

24. januar 2026.

19,00 - Torda - Svečano otvaranje XXIV Dana kulture u Tordi

2. februar 2026.

16,00 - Hajdukovo - Sednica Predsedništva i Saveta SVM-a

4. februar 2026.

16,00 - Zrenjanin - Sastanak sa rimokatoličkim biskupom, mons. Mirkom Štefkovićem

17,00 - Zrenjanin - Sednica mesne organizacije Saveza vojvođanskih Mađara

6. februar 2026.

16,30 - Novi Kneževac - Obilazak radova na zgradi Gimnazije i stručne škole „Dositelj Obradović”

17,15 - Banatsko Aranđelovo - Poseta porodice, obilazak projekta korisnika sredstava za kupovinu porodične kuće Fondacije Prosperitati

18,00 - Novi Kneževac - Proslava povodom 19. godina od osnivanja Opštinske organizacije SVM

10. februar 2026.

07,30 - Subotica - Gostovanje u emisiji "Napindító" na Subotičkom mađarskom radiju (na mađarskom jeziku; uživo)

09,00 - Subotica - Intervju za dnevni list „Glas Srpske“ iz Republike Srpske

11. februar 2026.

12,00 - Subotica - Sastanak sa državnim sekretarom za nacionalnu politiku u Vladi Mađarske, Lerincem Načom

14,00 - Sombor - Svečana primopredaja obnovljenih orgulja u Crkvi Svetog Stefana kralja

17,00 - Palić - Svečano zatvaranje pete sezone Vojvođanskog mentorskog programa Fondacije „Prosperitati” i uručenje nagrada

12. februar 2026.

11,30 - Subotica - Sastanak sa Edvardom Fergusonom, ambasadorom Ujedinjenog Kraljevstva u Beogradu

13. februar 2026.

17,30 - Budimpešta - Održavanje predavanja na manifestaciji omladinske krovne organizacije „Határtalanul a Magyar Fiatalokért Egyesület” (Udruženje za mađarsku omladinu bez granica)

14. februar 2026.

11,00 - Budimpešta - Godišnji pregled minule godine - održava predsednik Vlade Mađarske Viktor Orban

19. februar 2026.

11,30 - Subotica - Sastanak sa Radecki Jeneom, predsednikom Privredne komore županije Fejer i delegacijom preduzetnika iz Mađarske

16,00 - Novi Sad - Svečano potpisivanje ugovora o dodeli „Várady”- stipendija, zatim stipendija studenata medicine, stomatologije i ekonomije

20. februar 2026.

11,00 - Subotica - Sastanak sa Klem Jožefom i Goranom Karadžićem, generalnim direktorom Radio-televizije Vojvodine

14,00 - Subotica - Sastanak sa Čongorom Čakijem, predsednikom Saveza „Rakoci”

17,00 - Senta - Svečano otvaranje obnovljene zgrade sedišta Kulturalne fondacije most

19,00 - Kula - Proslava povodom 30. godina od osnivanja mesne organizacije SVM-a

21. februar 2026.

18,00 - Bečej - Projekcija filma „Ostani čovek - priča o Akošu“

23. februar 2026.

09,00 - Subotica - Sednica Upravnog odbora Fondacije „Pásztor István”

10,00 - Subotica - Gostovanje u Podcast emisiji „Het nap plus” nedeljnika Het nap

24. februar 2026.

07,30 - Subotica - Gostovanje u jutarnjem programu Subotičkog mađarskog radija „Napindító” (na mađarskom jeziku, uživo)

10,00 - Senta - Svečanost povodom 30. godišnjice obuke za hortikulturno inženjerstvo Univerziteta poljoprivrednih i prirodnih nauka (MATE)

25. februar 2026.

11,00 - Subotica - Sastanak sa predstavnicima Dobrovoljnog vatrogasnog društva Čantavir

11,30 - Subotica - Snimak intervjua za program emisije M1 „Karpatski basen”

12,00 - Subotica - Sastanak sa Goranom Karadžićem, generalnim direktorom Radio-televizije Vojvodine

26. februar 2026.

10,00 - Subotica - Sastanak sa predstavnicima Učiteljskog fakulteta na mađarskom nastavnom jeziku u Subotici

11,00 - Subotica - Sastanak sa regionalnim rukovodiocima SVM-a

11,30 - Subotica - Snimanje gostovanja u emisiji „Politbiro” na RTV (na programu sutra, 27. februara 2026. u 17,20 časova)

27. februar 2026.

18,00 - Kanjiža - Učešće na manifestaciji „Rečna građanska patrola“ i koncert orkestra “Kormoran”

2. mart 2026.

06,40 - Subotica - Intervju za Radio „Košut“ (Kossuth Rádió) iz Mađarske (uživo)

16,00 - Hajdukovo - Sednica Predsedništva i Saveta SVM-a

4. mart 2026.

17, 30 - Novi Sad - Susret sa Zoltanom Magom, svetski poznatim violinistom

18,00 - Novi Sad - Koncert Zoltana Mage u Srpskom narodnom pozorištu

5. mart 2026.

12,00 - Subotica – Obilazak obnovljene zgrade Narodnog pozorišta u Subotici

17, 30 - Senta - Susret sa Zoltanom Magom, svetski poznatim violinistom

18,00 - Senta - Koncert Zoltana Mage u Sportskoj hali

6. mart 2026.

10,00 - Subotica - Sednica izbornog štaba SVM-a

10. mart 2026.

07,30 - Subotica - Gostovanje u emisiji "Napindító" na Subotičkom mađarskom radiju (na mađarskom jeziku; uživo)

11. mart 2026.

17,00 - Budimpešta - Sednica Stalne komisije Foruma mađarskih poslanika Karpatskog basena

12. mart 2026.

08,15 - Budimpešta - Prijem Viktora Orbana, predsednika Vlade Mađarske, lidera mađarskih zajednica van matične države

09,00 - Budimpešta - Plenarna sednica Foruma mađarskih poslanika Karpatskog basena

18,00 - Palić - Svečani prijem u čast mađarske revolucije i borbe za slobodu 1848/49 godine u organizaciji Generalnog konzulata Mađarske

13. mart 2026.

14,00 - Senta - Sastanak sa zamenikom ministra spoljnih poslova i spoljne trgovine Mađarske Leventeom Mađarom

19,00 - Bačka Topola - Svečani program Mađarskog kulturnog centra „Kodalj Zoltan”

15. mart 2026.

14,40 - Stara Moravica - Svečana predaja Košutove sobe

15,00 - Stara Moravica - Centralna proslava mađarskog nacionalnog praznika u organizaciji Saveza vojvođanskih Mađara

17,00 - Subotica - Sastanak sa Gergejom Gujašem, ministrom zaduženim za Kabinet premijera Mađarske

18,00 - Subotica - Centralna proslava mađarskog nacionalnog praznika u organizaciji Saveza vojvođanskih Mađara

16. mart 2026.

19,00 - Subotica - Zajednički nastup Magdolne Ruže i Janoša Balaža u Sinagogi

Galerija >

Sa novi predsednikom Republike nakon polaganje zakletve

Sastanak sa Arturo Laclaustra Beltrán, ambasadorom Kraljevine Španije u Beogradu

Polaganje zakletve u Narodnoj skupštini (16.04.2014.)

Sa predsednikom Vlade Srbije (16.04.2014.)

SVM i SNS započeli razgovore o formiranju Vlade

U Bečeju sa državnim sekretarom Mađarske zaduženim za socijalnu politiku

Predstavljanje izbornog programa u Novom Sadu

Debata Istinomera u Novom Sadu (na slici još: B. Ilić, A. Jerkov, Đ. Stojšić)

U Banatu sa državnim sekretarom u Ministarstvu poljoprivrede Mađarske (Mart 2014.)