Nemoguća Kurtijeva paralela između ZSO i udruženja opština manjina u Srbiji
U zahtevima da se između Kosova i Srbije uspostavi reciprocitet u pravima manjina, premijer Kosova Aljbin Kurti koji već duže vreme pokušava da na briselski pregovarački sto - isti onaj za kojim je dogovorena Zajednica srpskih opština - umetne i pitanje položaja Albanaca u tri opštine na jugu centralne Srbije, sada je otišao korak dalje.
Potegnuo je pitanje zašto Srbija ne omogući i Mađarima, Bošnjacima, Bugarima.., da formiraju jednonacionalna udruženja opština. Takvo poređenje, prema oceni sagovornika Kosovo onlajna neprimereno je po više osnova.
Kurti je napravio i tabelu u kojoj se vidi koliko opština u Srbiji predvode gradonačelnici nesrpske nacionalnosti. Kaže u 11.
"Zašto im Srbija ne omogući da formiraju jednonacionalna udruženja opština, a na Kosovu tako nešto traži?", upitao je Kurti.
Direktor Centra za regionalizam Aleksandar Popov kaže za Kosovo onlajn da je poređenje koje je napravio Aljbin Kurti neprimereno.
“Po istom sistemu Kurti bi mogao da kaže zašto Francuska ne napravi zajednicu muslimanskih opština u kojima muslimani žive kao većina ili da to pitanje uputi Nemačkoj. Ovde je reč o Kosovu a ne o Srbiji. Kosovo tek treba da se ustanovi kao država jer nije međunarodno priznato, a ima obaveze koje je preuzelo u skladu sa tim i koje im je međunarodna zajednica nametnula. ZSO je obaveza koja je preuzeta Briselskim sporazumom i to u dva navrata 2013. i 2015. godine“, kaže Popov.
On dodaje da nije tema preuređenje Srbije kao zemlje.
„Srbija ima svoj Ustav i svoj sistem, a Kosovo je po Ahtisarijevom planu pravilo Ustav i tu su napavljene opštine sa srpskom većinom. Pri čemu, Ahtisarijev plan se nije odnosio na Srbiju nego na Kosovo. Po tom osnovu su napravljene opštine sa srpskom većinom i napravljen je izuzetak“, objašnjava naš sagovornik.
Što se tiče Srbije, Popov kaže da po prirodi stvari postoje dve opštine u kojima su Albanci većina – Bujanovac i Preševo, dok su u Medveđi u većini samo na papiru jer su mnogi odatle otišli i dolaze samo na glasanje.
“Te opštine deluju po sistemu kao i na severu gde su Mađari u većini u Senti ili Kanjiži, a Bošnjaci u Sandžaku, funkcionišu u skladu sa Zakonom o lokalnoj samoupravi i drugim zakonima. Tako da se na njih jednako odnose zakoni koji važe. Tu je nemoguće praviti poređenja između Kosova i Srbije”, zaključuje Popov.
Da položaj Srba na KiM nikako ne može da se dovodi u bilo kakav odnos sa pripadnicima nacionalnih manjina na drugim područjima Republike Srbije, smatra Balint Pastor, šef poslaničke grupe Saveza vojvođanskih Mađara u Skupštini Srbije. Napominje da kada kaže da ovde nema mesta poređenju, ne misli samo na Mađare već generalno na sve nacionalne manjine u Srbiji.
„Mi kao SVM imamo legitimne političke predstavnike u Srbiji, u parlamentu smo od 1990. godine i ne treba nam Kurti ili bilo ko drugi da nam objašnjava šta mi treba da tražimo. Imali smo zahteve, puno toga je urađeno, i mi na taj način, unutar institucija pokušavamo da se borimo za položaj nacionalnih manjina pa i mađarske. Mislim da je dosta toga urađeno u prethodnim godinama“, kaže Pastor za Kosovo onlajn.
I on podseća da je Zajednica srpskih opština na Kosovu obaveza koja je predviđena Briselskim sporazumom i da postoji deset godina.
„Apsolutno nije utemeljeno da se pravi bilo kakva komparacija, već jednostavno treba primeniti ono što je potpisano i prihvaćeno pre deset godina. To je svakako prvi korak da bi razgovori između Beograda i Prištine mogli da dovedu do nekog rezultata i da dođe do pomaka. To je obaveza Aljbina Kurtija koju on mora da ispuni“, kaže Pastor.
Na možda i ključan razlog zbog čega ZSO nije uporediva sa načinom na koje su organizovane manjine u Srbiji ukazao je pomoćnik ministra za evropske integracije u Vladi Srbije Miroslav Gačević. On je istakao da je ideja o stvaranju Zajednice srpskih opština bila rezultat kontinuiranih zastrašivanja i napada na Srbe i njihovu imovinu.
"Naravno da takvih udruženja nema, jednostavno, jer sve naše manjine nisu stvarno ugrožene, a njihova prava su u potpunosti zaštićena u postojećem zakonskom okviru", naveo je Gačević.
Upitan da prokomentariše Kurtijevu izjavu da u Srbiji postoji 11 predsednika opština koji nisu srpske nacionalnosti a nemaju posebne zajednice, predsednik Srbije Aleksandar Vučić je to nazvao budalaštinom i bezobrazlukom.
"On bi hteo da poistoveti pravno politički državno-pravni status Srbije i onoga što on naziva Republika Kosovo. Ali, mi upravo imamo razgovore zato što nije isto. Nemaš ti šta da razgovaraš o centralnoj Srbiji. Imamo jednu temu i ona je jedina na stolu. Šta da radite kada neko misli da ima pravo da bude bahat, jer misli da ima velike zaštitnike", naglasio je Vučić.
